Cognitief Disfunctie Syndroom (Dementie) bij Honden
Wanneer je hond vergeetachtig en verward wordt: alles over hondendementie.
Wat is cognitief disfunctie syndroom?
Cognitief disfunctie syndroom (CDS), vaak aangeduid als hondendementie, is een neurodegeneratieve aandoening die vergelijkbaar is met de ziekte van Alzheimer bij mensen. Bij CDS treden veranderingen op in de hersenen, waaronder ophoping van bèta-amyloïd eiwitten, verlies van zenuwcellen en verminderde neurotransmitteractiviteit. Deze veranderingen leiden tot een geleidelijke achteruitgang van cognitieve functies zoals geheugen, leervermogen, bewustzijn en ruimtelijk inzicht.
CDS komt voor bij naar schatting 28 procent van de honden tussen 11 en 12 jaar en bij meer dan 60 procent van de honden ouder dan 15 jaar. Ondanks deze hoge prevalentie wordt de aandoening vaak niet herkend of afgedaan als normaal ouder worden. Vroegtijdige herkenning is belangrijk omdat behandeling effectiever is in de vroege stadia en de progressie kan vertragen.
Symptomen herkennen: DISHA
De symptomen van CDS worden samengevat met het acroniem DISHA: Desoriëntatie, veranderingen in Interactie met gezinsleden, veranderingen in Slaap-waakritme, verlies van zindelijkheid (House-soiling) en veranderingen in Activiteitsniveau. Desoriëntatie uit zich in verdwalen in huis, staren naar muren of in de lege ruimte, niet meer herkennen van bekende mensen of dieren, en vastlopen achter meubels.
Veranderingen in interactie kunnen zich uiten als verminderde interesse in aandacht of juist overmatige aanhankelijkheid. Het slaap-waakritme wordt verstoord: je hond slaapt overdag meer en is 's nachts onrustig, ijsbeert of blaft. Verlies van zindelijkheid bij een voorheen zindelijke hond is een veelvoorkomend teken. Het activiteitsniveau kan veranderen: sommige honden worden apathischer, terwijl andere juist repetitief gedrag vertonen zoals doelloos rondlopen of herhaald likken.
Diagnose
CDS is een uitsluitingsdiagnose: andere medische oorzaken voor de gedragsveranderingen moeten eerst worden uitgesloten. Pijn door artrose, verlies van gehoor of zicht, schildklierproblemen, hersentumoren en urineweginfecties kunnen vergelijkbare symptomen veroorzaken. Bloedonderzoek, urineonderzoek en eventueel beeldvorming van de hersenen (MRI) worden uitgevoerd om deze aandoeningen uit te sluiten. Vragenlijsten helpen om de ernst van de cognitieve achteruitgang te scoren en het verloop te monitoren.
Behandeling en ondersteuning
Selegiline (Anipryl) is het enige geregistreerde medicijn voor CDS bij honden en kan de cognitieve functie verbeteren door de dopaminespiegel in de hersenen te verhogen. Diëten verrijkt met antioxidanten, MCT-oliën (medium-chain triglycerides) en omega-3 vetzuren ondersteunen de hersenfunctie. SAMe-supplementen en fosfatidylserine zijn aanvullende opties.
Mentale stimulatie is cruciaal: puzzelspeelgoed, nieuwe geuren, korte trainingssessies en interactie houden de hersenen actief. Een voorspelbare dagstructuur vermindert verwardheid en angst. Nachtlampjes helpen gedesoriënteerde honden die 's nachts onrustig zijn. Geduld en begrip van het baasje zijn essentieel. Je hond doet het niet express; zijn hersenen werken niet meer zoals voorheen. Met liefde en de juiste ondersteuning kan een hond met CDS nog waardevolle tijd met je delen.