Chronische Constipatie en Obstipatie bij Honden
Hardnekkige verstopping bij oudere honden: oorzaken, behandeling en preventie.
Wat is chronische constipatie?
Constipatie is de medische term voor verstopping: het onvermogen om de ontlasting normaal te lozen. Bij chronische constipatie is dit een terugkerend of aanhoudend probleem. Obstipatie is een ernstigere vorm waarbij de ontlasting zo hard en droog is geworden dat de hond deze niet meer uit eigen kracht kan lozen. De fecaliën hopen zich op in de dikke darm, worden steeds harder en vormen een steenachtige massa die de darm blokkeert.
Chronische constipatie komt vaker voor bij oudere honden en kan een teken zijn van een onderliggend probleem. Als het onbehandeld blijft, kan obstipatie leiden tot megacolon, een toestand waarbij de dikke darm zo ver is uitgerekt dat hij zijn vermogen om samen te trekken permanent verliest. Dit is een ernstige complicatie die soms chirurgisch behandeld moet worden.
Oorzaken bij oudere honden
Er zijn talrijke oorzaken voor constipatie bij oudere honden. Verminderde darmmotiliteit door veroudering is een belangrijke factor: de darmen trekken minder krachtig samen, waardoor de ontlasting langzamer door het spijsverteringskanaal beweegt. Uitdroging is een veelvoorkomende oorzaak, vooral bij oudere honden die minder drinken. Onvoldoende vezel in het dieet kan ook bijdragen.
Orthopedische problemen zoals artrose of heupdysplasie kunnen constipatie veroorzaken doordat de hond pijn heeft bij het hurken om te ontlasten en dit daarom uitstelt. Prostaatvergroting bij intacte reuen drukt op de darm en bemoeilijkt de passage. Neurologische aandoeningen die de zenuwen naar de darm beïnvloeden, kunnen de darmmotiliteit verminderen. Bepaalde medicijnen, zoals opiaat-pijnstillers en antihistaminica, hebben constipatie als bijwerking.
Symptomen
De meest duidelijke symptomen zijn moeite met ontlasten, frequente maar onsuccesvolle pogingen om te poepen, en het produceren van kleine, harde, droge keutels. Je hond kan persen zonder resultaat, kermen of janken bij het persen, en een oncomfortabele, gespannen houding aannemen. De buik kan opgezet en pijnlijk zijn bij aanraking.
Bij langdurige constipatie kan je hond last krijgen van verminderde eetlust, braken, lethargie en algehele malaise. Paradoxaal genoeg kan er soms vloeibare ontlasting langs de harde prop lekken, wat verward kan worden met diarree. Als je hond meer dan twee dagen geen ontlasting heeft gehad of duidelijk moeite heeft met ontlasten, is een bezoek aan de dierenarts aangeraden.
Behandeling
De behandeling hangt af van de ernst van de constipatie. Bij milde gevallen kan het verhogen van de vezelinname helpen, door het toevoegen van pompoen, psylliumvezels of zemelen aan het voer. Zorgen voor voldoende wateropname is essentieel. Laxeermiddelen op basis van lactulose verweeken de ontlasting en stimuleren de darmbewegingen. Meer beweging, voor zover de hond dit aankan, bevordert ook de darmpassage.
Bij obstipatie moet de dierenarts de ontlasting vaak handmatig verwijderen onder sedatie of narcose, met behulp van klysma's en manuele manipulatie. In ernstige gevallen van megacolon kan chirurgische verwijdering van het aangedane deel van de dikke darm nodig zijn (subtotale colectomie). Na behandeling is het belangrijk om de oorzaak aan te pakken en preventieve maatregelen te nemen: vezelrijk dieet, voldoende water, regelmatige beweging en tijdige behandeling van pijn die het hurken bemoeilijkt.