Osteosarcoom (Botkanker) bij Honden

Wat is osteosarcoom?

Osteosarcoom is de meest voorkomende kwaadaardige bottumor bij honden en maakt ongeveer 85 procent van alle botten tumoren uit. Deze agressieve kanker ontstaat in de botcellen en breekt het gezonde bot van binnenuit af. Osteosarcoom komt het meest voor in de lange pijpbeenderen van de poten, met name rond de knie en de schouder. De tumor groeit snel en heeft een hoge neiging om uit te zaaien, vooral naar de longen.

De ziekte treft voornamelijk middelgrote tot grote honden tussen de 6 en 10 jaar oud. Reuzen rassen zoals de Deense Dog, Sint-Bernard en Ierse Wolfshond worden het vaakst getroffen. Reuen hebben een iets hoger risico dan teven. De diagnose osteosarcoom is voor elk baasje een schok, omdat de prognose helaas vaak ongunstig is. Toch zijn er behandelingen die de kwaliteit van leven aanzienlijk kunnen verbeteren en de levensverwachting kunnen verlengen.

Symptomen herkennen

Het eerste en meest opvallende symptoom is kreupelheid of manken aan het aangedane been. In het begin kan de kreupelheid subtiel zijn en komen en gaan, maar naarmate de tumor groeit, wordt de kreupelheid ernstiger en constanter. Het aangedane gebied kan gezwollen zijn en warm aanvoelen. Bij aanraking kan je hond pijn vertonen.

Omdat de tumor het bot van binnenuit verzwakt, kan een pathologische fractuur optreden. Dit betekent dat het bot breekt bij normale belasting of een minimaal trauma, iets wat bij gezond bot niet zou gebeuren. Een plotselinge, ernstige kreupelheid bij een oudere grote hond moet altijd serieus worden genomen. Andere symptomen kunnen zijn: verlies van eetlust, gewichtsverlies, lethargie en in gevorderde gevallen ademhalingsproblemen door longmetastasen.

Diagnose en stadiëring

De dierenarts zal beginnen met röntgenfoto's van het aangedane been. Osteosarcoom heeft een typisch röntgenbeeld met botafbraak en onregelmatige nieuwe botvorming, soms beschreven als een "zonnestraal-patroon". Om de diagnose te bevestigen, is een biopsie nodig. Stadiëringsonderzoek, waaronder röntgenfoto's van de longen en eventueel een buikecho, wordt uitgevoerd om te controleren of de kanker al is uitgezaaid.

Op het moment van diagnose heeft naar schatting 90 procent van de honden al microscopische uitzaaiingen, ook al zijn deze nog niet zichtbaar op beeldvorming. Dit gegeven is belangrijk bij het bepalen van het behandelplan en het stellen van een prognose. Bloedonderzoek wordt uitgevoerd om de algehele gezondheid van de hond te beoordelen en te bepalen of hij fit genoeg is voor behandeling.

Behandelopties

De standaardbehandeling voor osteosarcoom is amputatie van het aangedane been, gevolgd door chemotherapie om de uitzaaiingen te bestrijden. Hoewel amputatie ingrijpend klinkt, passen de meeste honden zich verrassend goed aan aan het leven op drie poten. De pijn verdwijnt vrijwel direct na de operatie, wat een enorme verbetering van de kwaliteit van leven geeft.

Zonder behandeling bedraagt de gemiddelde overlevingstijd na diagnose slechts 1 tot 2 maanden. Met amputatie alleen is dit 4 tot 6 maanden, en met amputatie en chemotherapie 10 tot 14 maanden. Sommige honden leven langer. Voor honden die niet in aanmerking komen voor amputatie, zijn er palliative opties zoals bestralingstherapie voor pijnbestrijding, pijnmedicatie en bisfosfonaten om het bot te versterken.

Palliatieve zorg en kwaliteit van leven

Als een curatieve behandeling niet mogelijk of gewenst is, richt de zorg zich op het zo comfortabel mogelijk houden van je hond. Pijnbestrijding staat centraal, met een combinatie van ontstekingsremmers, opioïden en eventueel gabapentine. Bestraling kan effectieve pijnverlichting geven, zelfs als het de tumor niet geneest. Het is belangrijk om regelmatig de kwaliteit van leven te evalueren met je dierenarts en open te zijn over het moment waarop de pijn niet meer adequaat te beheersen is. De tijd die je nog hebt met je hond is kostbaar en kan ondanks de diagnose nog waardevol en liefdevol zijn.