Ouderdomsdoofheid bij Honden
Gehoorverlies door veroudering: hoe herken je het en hoe ga je ermee om?
Wat is ouderdomsdoofheid?
Ouderdomsdoofheid, medisch bekend als presbyacusis, is het geleidelijke verlies van gehoor dat optreedt als onderdeel van het natuurlijke verouderingsproces. Net als bij mensen worden de haarcellen in het binnenoor, die verantwoordelijk zijn voor het omzetten van geluidstrillingen in zenuwsignalen, met de jaren beschadigd en sterven af. Deze haarcellen kunnen niet worden vervangen, waardoor het gehoorverlies permanent is.
Ouderdomsdoofheid is een van de meest voorkomende aandoeningen bij senior honden. De meeste honden beginnen enig gehoorverlies te ervaren vanaf de leeftijd van ongeveer 10 tot 12 jaar, hoewel dit per ras en per individu verschilt. Het gehoorverlies is meestal progressief en symmetrisch, wat betekent dat beide oren gelijkmatig worden aangetast. Honden verliezen eerst het vermogen om hogere tonen te horen, gevolgd door lagere frequenties.
Hoe herken je gehoorverlies?
Omdat gehoorverlies geleidelijk optreedt, merken veel baasjes het niet meteen op. Een van de eerste tekenen is dat je hond niet meer reageert wanneer je zijn naam roept, vooral als hij met zijn rug naar je toe staat. Je hond kan schrikken als je hem aanraakt terwijl hij slaapt, omdat hij je niet heeft horen aankomen. Honden met gehoorverlies blaffen soms harder dan voorheen, omdat ze hun eigen volume niet meer goed kunnen inschatten.
Andere aanwijzingen zijn het niet meer reageren op de deurbel, het geluid van voerbereiding of andere bekende geluiden die voorheen een reactie uitlokten. Je hond kan meer gaan slapen en minder alert lijken. Sommige honden worden onzekerder of angstiger omdat ze hun omgeving minder goed kunnen waarnemen. Het is belangrijk om gehoorverlies niet te verwarren met ongehoorzaamheid of cognitieve achteruitgang, hoewel deze aandoeningen gelijktijdig kunnen voorkomen.
Oorzaken naast veroudering
Hoewel veroudering de meest voorkomende oorzaak is, zijn er andere factoren die gehoorverlies kunnen veroorzaken of versnellen. Chronische oorontstekingen kunnen het trommelvlies en de structuren van het middenoor beschadigen. Langdurige blootstelling aan harde geluiden, bepaalde medicijnen (aminoglycoside-antibiotica, sommige chemotherapeutica) en tumoren in of nabij het oor kunnen ook tot gehoorverlies leiden.
Bepaalde rassen hebben een genetische aanleg voor doofheid. Dalmatiers, Engelse Setters, Bull Terriërs en honden met een overwegend wit vachtkleed hebben een hoger risico op aangeboren doofheid. Bij deze rassen kan het gehoorverlies al op jonge leeftijd beginnen en op oudere leeftijd volledig worden. Een dierenarts kan de oorzaak van het gehoorverlies onderzoeken om behandelbare oorzaken uit te sluiten.
Diagnose
De dierenarts kan een inschatting maken van het gehoor door te observeren hoe je hond reageert op geluiden van verschillende volumes en frequenties. De gouden standaard voor het testen van het gehoor bij honden is de BAER-test (Brainstem Auditory Evoked Response), waarbij kleine elektroden op het hoofd worden geplaatst en de reactie van de hersenen op geluidsstimuli wordt gemeten. Deze test kan objectief vaststellen of en hoeveel gehoorverlies er is.
Omgaan met een dove hond
Hoewel ouderdomsdoofheid niet kan worden behandeld of teruggedraaid, kunnen honden zich goed aanpassen aan het verlies van gehoor. De sleutel is communicatie via andere zintuigen. Leer je hond handgebaren aan als vervanging voor gesproken commando's. Begin met eenvoudige gebaren voor "zit," "kom," en "braaf" terwijl je hond nog enig gehoor heeft, zodat de overgang geleidelijk is.
Gebruik trillingen om de aandacht van je hond te trekken, zoals stampen op de vloer of een trilhalsband (geen schokhalsband). Zorg ervoor dat je hond je kan zien voordat je hem aanraakt om schrikreacties te voorkomen. Houd je hond aangelijnd in onveilige situaties, omdat hij geen verkeer of waarschuwingen kan horen. Maak je tuin goed afgesloten. Met geduld en creatieve communicatie kan een dove hond nog jarenlang een gelukkig en veilig leven leiden. De band met je hond hoeft door doofheid niet minder te worden; hij verandert alleen van karakter.