Gebroken Tanden (Tandfractuur) bij Honden
Een veelvoorkomend tandprobleem dat pijnlijk kan zijn en behandeling vereist.
Wat zijn tandfracturen?
Een tandfractuur is een breuk in een tand die kan variëren van een klein chipje in het glazuur tot een volledige breuk die het tandmerg (de pulpa) blootlegt. Tandfracturen komen veel voor bij honden van alle leeftijden, maar bij oudere honden zijn de tanden vaak kwetsbaarder door jarenlange slijtage, tandvleesziekte en verminderde botdichtheid rond de tandwortels. De meest getroffen tanden zijn de hoektanden en de grote kiezen (carnassialen), die de meeste kauwkracht opvangen.
Een tandfractuur kan acuut ontstaan door bijten op een hard voorwerp, trauma of een ongeluk, maar kan bij oudere honden ook het gevolg zijn van verzwakte tandstructuur door langdurige tandvleesziekte. Veel baasjes zijn zich niet bewust van de fractuur omdat honden hun pijn verbergen. Een gebroken tand met blootliggend tandmerg is echter altijd pijnlijk en kan leiden tot een infectie van de tandwortel en een tandwortelabces.
Soorten fracturen
Tandfracturen worden ingedeeld op basis van hun diepte. Een glazuurfractuur betreft alleen de buitenste laag van de tand en is meestal niet pijnlijk. Een ongecompliceerde kroon fractuur bereikt het tandmerg niet maar legt het onderliggende dentine bloot, wat gevoeligheid kan veroorzaken. Een gecompliceerde kroonfractuur legt het tandmerg bloot, herkenbaar aan een roze of rode stip op het breukvlak, en is altijd pijnlijk en vereist behandeling.
Wortelfracturen zijn breuken in het deel van de tand dat in het kaakbot zit en zijn zonder röntgenfoto's niet zichtbaar. Slijtfracturen ontstaan door langdurig kauwen op harde voorwerpen zoals stenen, hekken of tennisballen, waardoor het tandoppervlak geleidelijk afslijt tot het tandmerg wordt bereikt. Bij oudere honden die jarenlang op harde voorwerpen hebben gekauwd, is dit een veelvoorkomend probleem.
Behandeling
De behandeling hangt af van het type fractuur en de toestand van de tand. Bij een gecompliceerde fractuur zijn er twee opties: een wortelkanaalbehandeling om de tand te behouden, of extractie (het trekken van de tand). Een wortelkanaalbehandeling wordt uitgevoerd door een veterinair tandarts en kan een goede optie zijn voor strategisch belangrijke tanden zoals hoektanden.
Extractie is vaak de praktische keuze, vooral bij tanden met gelijktijdige parodontitis of bij honden waarvoor meerdere behandelingen onder narcose niet wenselijk zijn. De extractie van grote tanden is een chirurgische ingreep die zorgvuldigheid vereist. Na extractie passen honden zich snel aan en kunnen prima eten zonder de ontbrekende tand. Preventie richt zich op het vermijden van harde kauwvoorwerpen. Een goede vuistregel is: als je er een deuk in kunt slaan met je nagel, is het veilig. Geweien, botten en ijsblokken zijn te hard en veroorzaken regelmatig tandfracturen.